Η έξυπνη συγκομιδή ελιάς: Η τεχνολογία NIR αλλάζει την παραγωγή ελαιολάδου

Ο αναλυτής ελαιοκάρπου IAS OLIVE NIR σύμμαχος του παραγωγού, ελαιουργού για γρήγορη, ασφαλή και αποτελέσματα για βιώσιμη παραγωγή ελαιολάδου.

Η ποιότητα της ελιάς καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την απόδοση, την εμπορική αξία και τη θρεπτική αξία του παραγόμενου ελαιολάδου. Παράγοντες όπως η ελαιοπεριεκτικότητα (σε % νωπής και ξηρής μάζας), η οξύτητα, η περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες, σάκχαρα και υγρασία, αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους που μπορούν να μετρηθούν με ακρίβεια και να χρησιμοποιηθούν για τη λήψη γεωργικών αποφάσεων. Ο αναλυτής IAS Olive NIR προσφέρει τη δυνατότητα άμεσης μέτρησης αυτών των χαρακτηριστικών, χωρίς σπάσιμο του καρπού,  ενισχύοντας τη δυνατότητα των παραγωγών να εντοπίσουν την κατάλληλη στιγμή συγκομιδής και να εφαρμόσουν στοχευμένες γεωργικές  πρακτικές.

Η ποιοτική και ποσοτική απόδοση της ελαιοκαλλιέργειας εξαρτάται όχι μόνο από το γενετικό υλικό, την ποικιλία και τις καλλιεργητικές τεχνικές αλλά και από τη χημική σύσταση του ελαιοκάρπου κατά την περίοδο ωρίμανσης (Tous et al., 2001). Η αξιολόγηση αυτών των χημικών δεικτών επιτρέπει την εφαρμογή τεχνολογιών γεωργίας ακριβείας για τη μεγιστοποίηση της απόδοσης και της ποιότητας του τελικού προϊόντος.

Σημαντικές παράμετροι ποιότητας του ελαιοκάρπου

Ελαιοπεριεκτικότητα

Η ελαιοπεριεκτικότητα, είτε ως ποσοστό νωπής είτε ξηρής μάζας, είναι ο κύριος δείκτης απόδοσης (Clodoveo et al., 2014). Οι μετρήσεις κατά την περίοδο ωρίμανσης επιτρέπουν την επιλογή της κατάλληλης χρονικής στιγμής συγκομιδής, ώστε να μεγιστοποιηθεί το ποσοστό ελαιόλαδου. Η ελαιοπεριεκτικότητα καθορίζει και την κερδοφορία του παραγωγού άρα επιτρέποντας του να γνωρίζει την ποσότητα που θα παραχθεί πριν την άλεση γρήγορα χωρίς κόστος και χρόνο του επιτρέπει να πάρει την ορθή απόφαση μα και συγχρόνως να έχει το βέλτιστο κέρδος.

Οξύτητα

Η ελεύθερη οξύτητα σχετίζεται με την ποιότητα του ελαιολάδου και είναι δείκτης αποδόμησης λιπιδίων. Η έγκαιρη αναγνώριση υψηλών επιπέδων μπορεί να υποδείξει προβλήματα με τον χρόνο συγκομιδής ή τις πρακτικές αποθήκευσης (International Olive Council, 2023). Η οξύτητα όσο χαμηλότερη είναι τότε το παραγόμενο ελαιόλαδο έχει και μεγαλύτερη αξία από 0,1-0,3 γραμμές το ελαιόλαδο έχει την μέγιστη τιμή αφού χαρακτηρίζεται ως έξτρα παρθένο όταν ο παραγωγός γνωρίζει τότε μπορεί να κάνει ορθές κινήσεις άρα και να έχει την καλύτερη ποιότητα σε σύγκριση με την μέγιστη απόδοση ελαιοπεριεκτικότητας.

Πολυφαινόλες

Οι πολυφαινόλες συνδέονται με την αντιοξειδωτική δράση και την αντοχή στην οξείδωση. Έχουν, επίσης, έντονη επίδραση στη γεύση και στη διατηρησιμότητα του ελαιολάδου (Servili et al., 2004). Υψηλά επίπεδα σχετίζονται με πρώιμη συγκομιδή, αλλά ενδέχεται να μειώσουν την ελαιοπεριεκτικότητα.

Σάκχαρα και Υγρασία

Η περιεκτικότητα σε σάκχαρα (κυρίως γλυκόζη και φρουκτόζη) είναι σημαντική για τον μεταβολισμό του καρπού και μπορεί να επηρεάσει τη μικροβιακή σταθερότητα. Τα Σάκχαρα καθορίζουν την ωριμότητα του καρπού από δεδομένα σε πραγματικές συνθήκες και έρευνα τις εταιρείας μας Ε ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΕΕ σε εφαρμογές μετρήσεων σε κωρωνέικη και χονδροελιά έχουμε πλέον καθορίσει ως βέλτιστο σημείο για την συλλογή από 45-55% σε σάκχαρα. Στο διάστημα αυτό έχουμε την βέλτιστη απόδοση όπως και την μέγιστη ποιότητα παραγόμενου ελαιόλαδου. Από το 60% και άνω τα σάκχαρα αρχίζει η τάνγκιση άρα και η υποβάθμιση στην ποιότητα του ελαιόλαδου αφού αυξάνεται η οξύτητα.

Η υγρασία επηρεάζει την εκχύλιση του ελαίου και τη σταθερότητα κατά την αποθήκευση (Beltrán et al., 2010). Η βέλτιστη σχετική υγρασία στον καρπό είναι πάνω από 40 % αφού τότε παίρνουμε τα αρώματα και τις μέγιστες πολυφαινόλες. Ενώ όταν έχουμε υγρασία κάτω από το 40% τότε έχουμε υποβάθμιση τις ποιότητας του παραγώμενου ελαιολάδου με ελάχιστα φρουκτώδες.

 Ο ρόλος των μετρήσεων στην αγροτική στρατηγική

Η συνεχής παρακολούθηση αυτών των παραμέτρων επιτρέπει την:

• Δυναμική προσαρμογή του χρόνου συγκομιδής: Π.χ., αν η ελαιοπεριεκτικότητα αυξάνεται αλλά οι πολυφαινόλες μειώνονται, μπορεί να ληφθεί απόφαση για συγκομιδή νωρίτερα ώστε να διατηρηθεί η ποιότητα.
• Η προσαρμογή στον χρόνο συγκομιδής δεν γίνεται σύμφωνα με τα συνήθεια αλλά βάση μετρήσιμων παραμέτρων με αποτέλεσμα να έχουμε την βέλτιστη επιλογή πιο χωράφι έχει προτεραιότητα και ποιο όχι.
• Ανάπτυξη στρατηγικής λίπανσης και άρδευσης: Μετρήσεις υγρασίας και σακχάρων μπορούν να υποδείξουν την ανάγκη άρδευσης ή περιορισμού της για τη συμπύκνωση του ελαίου.
• Διαφοροποίηση προϊόντος: Ελιές με υψηλές πολυφαινόλες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή ελαιολάδου υψηλής διατροφικής αξίας ή με Π.Ο.Π.

 Ο αναλυτής IAS Olive NIR και η συμβολή του στη γεωργία ακριβείας

Ο IAS Olive NIR είναι ένας φασματικός αναλυτής NIR κοντά στο υπέρυθρο, σχεδιασμένος ειδικά για την ταχεία, μη καταστρεπτική ανάλυση του ελαιοκάρπου. Επιτρέπει τη μέτρηση των εξής παραμέτρων:

• Ελαιοπεριεκτικότητα σε ξηρή και νωπή μάζα
• Οξύτητα
• Πολυφαινόλες
• Υγρασία
• Σάκχαρα
• Δείκτες ωρίμανσης

Πλεονεκτήματα χρήσης:

• 3 επιλογές ανάλυσης: ολόκληρη ελιά. Πάστα, ελαιοπυρήνα
• Χρόνος δοκιμής ≤ 1 λεπτό
• Συμπαγής και φορητός, για λήψη αποτελεσμάτων στο χωράφι ή στο ελαιοτριβείο
• Επαναληψιμότητα και ακρίβεια, ακόμα και σε μη ομοιογενές υλικό
• Δυνατότητα καταγραφής ιστορικών δεδομένων για μακροπρόθεσμη ανάλυση

Η εφαρμογή του φασματόμετρου IAS OLIVE NIR στην παρακολούθηση ωρίμανσης βοηθάει στη δημιουργία χάρτη συγκομιδής, στον προγραμματισμό του εργατικού δυναμικού και στη διαφοροποίηση του τελικού προϊόντος.

Η κατανόηση και η συνεχής παρακολούθηση των βασικών χημικών παραμέτρων της ελιάς αποτελεί θεμελιώδες εργαλείο για τη βελτιστοποίηση της ποιότητας και της απόδοσης. Ο συνδυασμός της γεωπονικής γνώσης με τη χρήση τεχνολογικών εργαλείων όπως ο IAS Olive NIR οδηγεί σε μία πιο αποδοτική, βιώσιμη και στοχευμένη ελαιοπαραγωγή.

Βιβλιογραφία

1. Beltrán, G., Del Rio, C., Sanchez, S., & Martinez, L. (2010). Influence of harvest date and crop yield on the fatty acid composition of virgin olive oils from cv. Picual. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 58(10), 5551–5557.
2. Clodoveo, M. L., Malaxation: Influence on virgin olive oil quality. Past, Present and Future – An Overview, Trends in Food Science & Technology, 2014.
3. International Olive Council (IOC). (2023). Trade Standard Applying to Olive Oils and Olive-Pomace Oils. https://www.internationaloliveoil.org
4. Servili, M., Selvaggini, R., Taticchi, A., Esposto, S., & Montedoro, G. (2004). Volatile compounds and phenolic composition of virgin olive oil: effect of the mechanical extraction process. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 52(4), 1182–1189.
5. Tous, J., Romero, A., & Plana, J. (2001). Critical stages of fruit development for oil accumulation in olive (Olea europaea L.). Acta Horticulturae, 586, 597–600.